Cần đánh giá hậu dự án để cải thiện hiệu quả sử dụng ODA

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam cho rằng, cần đánh giá hậu dự án đối với các dự án đã hoàn thành và đang thực hiện để cải thiện hiệu quả sử dụng ODA.
Cần đánh giá hậu dự án để cải thiện hiệu quả sử dụng ODA

Trong nhiều năm qua, nguồn vốn ODA đã đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế sử dụng nguồn vốn ODA đã phát sinh nhiều bất cập và việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn này vẫn là một bài toán khó.


Ông Konaka Tetsuo, Trưởng đại diện Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam trả lời phỏng vấn của phóng viên VOV.VN xung quanh vấn đề này.


PV: Xin ông cho biết về hiệu quả và tác động của vốn ODA đối với Việt Nam?


Ông Konaka Tetsuo: Nhật Bản nối lại viện trợ ODA cho Việt Nam vào năm 1992. Kể từ đó, ODA của Nhật Bản dần thay đổi theo thời gian nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển. Từ năm 2010, Nhật Bản đã hỗ trợ Việt Nam theo đuổi mục tiêu trở thành “nước công nghiệp hiện đại” thông qua các hoạt động thuộc ba trụ cột: (1) Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế (2), Hỗ trợ các đối tượng dễ bị tổn thương, (3) Tăng cường quản trị.

Ông Konaka Tetsuo - Trưởng đại diện Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam (Ảnh: Kuno/JICA)






Cho đến nay, Nhật Bản đã hỗ trợ ODA cho Việt Nam dưới nhiều hình thức khác nhau, như vốn vay, hợp tác kỹ thuật, viện trợ không hoàn lại… Trong những năm gần đây, tỷ trọng ODA của Nhật Bản trên tổng ODA Việt Nam được hỗ trợ đã vượt mức 30%, và Việt Nam trở thành một trong những nước tiếp nhận ODA Nhật Bản lớn nhất trên thế giới.


Về khía cạnh chất lượng của hoạt động hỗ trợ ODA, khảo sát đánh giá toàn diện các dự án ODA của Nhật Bản tại Việt Nam trong giai đoạn 2003-2016 chỉ ra rằng, 95% tổng số dự án được đánh giá là A (Đạt yêu cầu cao) hoặc B (đạt yêu cầu), cho thấy hiệu quả cao trong thực hiện các dự án đơn lẻ, ngoại trừ điểm tồn tại là thời gian hoàn thành kéo dài và chi phí tăng. Đáng chú ý là 90% các dự án đã đạt được mục tiêu ban đầu và tác động tích cực về mặt phát triển, đồng thời, tính bền vững cũng được đảm bảo trong nhiều dự án, trong đó có hoạt động chuyển giao công nghệ, từ đó góp phần phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam.


PV: Theo ông, đâu là những hạn chế, bất cập trong quản lý và giải ngân vốn ODA cần phải khắc phục trong thời gian tới?


Ông Konaka Tetsuo: Trong những năm gần đây, chúng tôi ghi nhận những nỗ lực đáng kể của Chính phủ Việt Nam trong quản lý nợ công. Tỷ lệ nợ công trên GDP đã được kiểm soát trong phạm vi giới hạn (65%) mà Quốc hội đã phê duyệt. Thực tế, tỷ lệ này đã giảm xuống còn khoảng 60% trong thời gian gần đây sau khi đạt đỉnh là 63,6% vào năm 2016.


JICA tôn trọng sự cẩn trọng của Chính phủ Việt Nam trong việc cân nhắc các thể chế phù hợp để cân bằng giữa huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội và an ninh tài chính của đất nước.


Tuy nhiên, trên thực tế, các dự án ODA đang phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng do việc quản lý chặt chẽ hoạt động phân bổ ngân sách và quá trình phê duyệt tái phân bổ kéo dài. Khi một dự án gặp tình trạng thiếu ngân sách, việc thanh toán chậm trễ cho các nhà thầu dẫn đến tiến độ bị chậm lại một cách tất yếu.


Điều này cũng dẫn đến tình trạng kém hiệu quả trong việc sử dụng vốn vay ODA: tỉ lệ giải ngân vốn sẵn có thấp; chi phí dự án tăng do tiến độ kéo dài; và trì hoãn các tác động của dự án tới người dân. Hơn nữa, các nhà thầu nước ngoài tham gia vào các dự án ODA là những ứng viên trong tương lai cho đầu tư tư nhân nên cần lưu ý rằng những kinh nghiệm tích cực mà họ có được trong triển khai các dự án ODA sẽ thúc đẩy khả năng mở rộng hoạt động của họ tại Việt Nam trong trung và dài hạn.


Từ các điểm trên, chúng tôi xin nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận linh hoạt hơn trong việc quản lý các khoản vay ODA nhằm tạo các tác động tích cực đối với phát triển kinh tế xã hội trong cả ngắn và trung hạn.


PV: Trên thực tế, có một số dự án sử dụng vốn ODA tại Việt Nam bị kéo dài, chậm tiến độ và đội vốn. Vậy, theo đánh giá của ông, trách nhiệm thuộc về ai? Làm sao có thể giải quyết được vấn đề này?


Ông Konaka Tetsuo: Về điều kiện vay ODA, trong đó có lãi suất, chúng tôi không ở vị trí để bình luận về điều kiện vay của các nhà tài trợ khác nhưng chúng tôi có thể khẳng định rằng vốn vay ODA của Nhật Bản vẫn được hưởng lãi suất rất thấp và thời gian trả nợ dài hơn, thậm chí so với các nhà tài trợ ODA khác.


Về mặt triển khai thực hiện, từ kinh nghiệm thực tế chúng tôi thấy rằng, các dự án thường bị chậm trễ nghiêm trọng khi gặp phải các vấn đề về đền bù và giải phóng mặt bằng, các vấn đề trong đấu thầu và các thủ tục phê duyệt của Chính phủ... Gần đây, việc thiếu hụt ngân sách cho Kế hoạch đầu tư công trung hạn hoặc ngân sách nhà nước cũng đã làm chậm hoặc cản trở việc thực hiện nhiều dự án.


Do đó, cần phải cải thiện độ chính xác của các dự kiến giải ngân, nâng cao hiệu quả công tác hành chính, cải thiện tính linh hoạt/tốc độ giải quyết các vấn đề xảy ra trong quá trình thực hiện dự án.


Đồng thời, phía Nhật Bản cũng sẽ tiếp tục nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án ODA ở mọi giai đoạn.


PV: Thưa ông, ông có đề xuất nào để tăng cường hiệu quả sử dụng vốn ODA ở Việt Nam không? Việt Nam làm thế nào để tiếp tục nhận được nguồn vốn này?


Ông Konaka Tetsuo: Không chỉ JICA mà các tổ chức phát triển quốc tế khác cũng đang gặp khó khăn trong triển khai hoạt động ODA có liên quan đến việc kiểm soát nợ công, kế hoạch đầu tư công trung hạn (MPIP) và các luật/nghị định liên quan, do đó, chúng tôi mong chờ phương pháp tiếp cận linh hoạt và sắp xếp hợp lý hơn của Chính phủ Việt Nam.




Dự án xây dựng Nhà ga hành khách T2-Cảng hàng không quốc tế Nội Bài sử dụng vốn vay ODA Nhật Bản. (Ảnh: Kuno/JICA)

Cùng với đó, cần thiết phải thực hiện hoạt động đánh giá hậu dự án đối với các dự án đã hoàn thành và đang thực hiện để rút kinh nghiệm và cải thiện hiệu quả sử dụng ODA.


Việc thực hiện hoạt động đánh giá dự án một cách phù hợp là một bước không thể thiếu trong chu trình PDCA (Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Hành động), giúp hình thành/triển khai thực hiện hiệu quả dự án.


Chính phủ Việt Nam cần xem xét tăng cường chức năng đánh giá các dự án đầu tư công nói chung và các dự án ODA nói riêng.


Để thu hút hơn nữa ODA của Nhật Bản, phía Việt Nam cần tìm hiểu đầy đủ chính sách gần đây của Chính phủ Nhật Bản trong lĩnh vực ngoại giao và hợp tác phát triển, chẳng hạn như chính sách ‘hướng tới khu vực Indo-Thái Bình Dương tự do và mở cửa’, ‘đầu tư cơ sở hạ tầng chất lượng’…, từ đó,  các chương trình/dự án trong tương lai cần phải phù hợp với chính sách và chiến lược này.


Ví dụ, đối với chính sách ‘đầu tư cơ sở hạ tầng chất lượng’, JICA chú trọng vào những vấn đề sau: i) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nước đối tác, ii) góp phần tăng cường mối quan hệ giữa Nhật Bản và nước đối tác, iii ) đem lại lợi ích cho nền kinh tế và khu vực tư nhân của Nhật Bản, và iv) không tạo gánh nặng quá mức về mặt tài chính. Cùng với đó, các chương trình hành động quốc tế trong đó có Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), Khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo hiểm y tế toàn cầu (UHC) cũng được cân nhắc kỹ lưỡng và kết hợp chặt chẽ với những hợp tác trong trong tương lai, đặc biệt là các dự án thuộc lĩnh vực xã hội.


PV: Xin cảm ơn ông!./.



Theo Quang Ngọc


VOV


Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Cần đánh giá hậu dự án để cải thiện hiệu quả sử dụng ODA

Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam cho rằng, cần đánh giá hậu dự án đối với các dự án đã hoàn thành và đang thực hiện để cải thiện hiệu quả sử dụng ODA.


Can danh gia hau du an de cai thien hieu qua su dung ODA


Truong dai dien JICA tai Viet Nam cho rang, can danh gia hau du an doi voi cac du an da hoan thanh va dang thuc hien de cai thien hieu qua su dung ODA.


Trong nhieu nam qua, nguon von ODA da dong gop tich cuc vao phat trien kinh te - xa hoi cua Viet Nam. Tuy nhien, thuc te su dung nguon von ODA da phat sinh nhieu bat cap va viec su dung hieu qua nguon von nay van la mot bai toan kho.


Ong Konaka Tetsuo, Truong dai dien Co quan hop tac quoc te Nhat Ban (JICA) tai Viet Nam tra loi phong van cua phong vien VOV.VN xung quanh van de nay.


PV: Xin ong cho biet ve hieu qua va tac dong cua von ODA doi voi Viet Nam?


Ong Konaka Tetsuo: Nhat Ban noi lai vien tro ODA cho Viet Nam vao nam 1992. Ke tu do, ODA cua Nhat Ban dan thay doi theo thoi gian nham dap ung nhu cau phat trien. Tu nam 2010, Nhat Ban da ho tro Viet Nam theo duoi muc tieu tro thanh “nuoc cong nghiep hien dai” thong qua cac hoat dong thuoc ba tru cot: (1) Thuc day tang truong kinh te va nang cao nang luc canh tranh quoc te (2), Ho tro cac doi tuong de bi ton thuong, (3) Tang cuong quan tri.

Ong Konaka Tetsuo - Truong dai dien Co quan hop tac quoc te Nhat Ban (JICA) tai Viet Nam (Anh: Kuno/JICA)






Cho den nay, Nhat Ban da ho tro ODA cho Viet Nam duoi nhieu hinh thuc khac nhau, nhu von vay, hop tac ky thuat, vien tro khong hoan lai… Trong nhung nam gan day, ty trong ODA cua Nhat Ban tren tong ODA Viet Nam duoc ho tro da vuot muc 30%, va Viet Nam tro thanh mot trong nhung nuoc tiep nhan ODA Nhat Ban lon nhat tren the gioi.


Ve khia canh chat luong cua hoat dong ho tro ODA, khao sat danh gia toan dien cac du an ODA cua Nhat Ban tai Viet Nam trong giai doan 2003-2016 chi ra rang, 95% tong so du an duoc danh gia la A (Dat yeu cau cao) hoac B (dat yeu cau), cho thay hieu qua cao trong thuc hien cac du an don le, ngoai tru diem ton tai la thoi gian hoan thanh keo dai va chi phi tang. Dang chu y la 90% cac du an da dat duoc muc tieu ban dau va tac dong tich cuc ve mat phat trien, dong thoi, tinh ben vung cung duoc dam bao trong nhieu du an, trong do co hoat dong chuyen giao cong nghe, tu do gop phan phat trien kinh te xa hoi cua Viet Nam.


PV: Theo ong, dau la nhung han che, bat cap trong quan ly va giai ngan von ODA can phai khac phuc trong thoi gian toi?


Ong Konaka Tetsuo: Trong nhung nam gan day, chung toi ghi nhan nhung no luc dang ke cua Chinh phu Viet Nam trong quan ly no cong. Ty le no cong tren GDP da duoc kiem soat trong pham vi gioi han (65%) ma Quoc hoi da phe duyet. Thuc te, ty le nay da giam xuong con khoang 60% trong thoi gian gan day sau khi dat dinh la 63,6% vao nam 2016.


JICA ton trong su can trong cua Chinh phu Viet Nam trong viec can nhac cac the che phu hop de can bang giua huy dong nguon luc cho phat trien kinh te xa hoi va an ninh tai chinh cua dat nuoc.


Tuy nhien, tren thuc te, cac du an ODA dang phai doi mat voi nhung kho khan nghiem trong do viec quan ly chat che hoat dong phan bo ngan sach va qua trinh phe duyet tai phan bo keo dai. Khi mot du an gap tinh trang thieu ngan sach, viec thanh toan cham tre cho cac nha thau dan den tien do bi cham lai mot cach tat yeu.


Dieu nay cung dan den tinh trang kem hieu qua trong viec su dung von vay ODA: ti le giai ngan von san co thap; chi phi du an tang do tien do keo dai; va tri hoan cac tac dong cua du an toi nguoi dan. Hon nua, cac nha thau nuoc ngoai tham gia vao cac du an ODA la nhung ung vien trong tuong lai cho dau tu tu nhan nen can luu y rang nhung kinh nghiem tich cuc ma ho co duoc trong trien khai cac du an ODA se thuc day kha nang mo rong hoat dong cua ho tai Viet Nam trong trung va dai han.


Tu cac diem tren, chung toi xin nhan manh tam quan trong cua cach tiep can linh hoat hon trong viec quan ly cac khoan vay ODA nham tao cac tac dong tich cuc doi voi phat trien kinh te xa hoi trong ca ngan va trung han.


PV: Tren thuc te, co mot so du an su dung von ODA tai Viet Nam bi keo dai, cham tien do va doi von. Vay, theo danh gia cua ong, trach nhiem thuoc ve ai? Lam sao co the giai quyet duoc van de nay?


Ong Konaka Tetsuo: Ve dieu kien vay ODA, trong do co lai suat, chung toi khong o vi tri de binh luan ve dieu kien vay cua cac nha tai tro khac nhung chung toi co the khang dinh rang von vay ODA cua Nhat Ban van duoc huong lai suat rat thap va thoi gian tra no dai hon, tham chi so voi cac nha tai tro ODA khac.


Ve mat trien khai thuc hien, tu kinh nghiem thuc te chung toi thay rang, cac du an thuong bi cham tre nghiem trong khi gap phai cac van de ve den bu va giai phong mat bang, cac van de trong dau thau va cac thu tuc phe duyet cua Chinh phu... Gan day, viec thieu hut ngan sach cho Ke hoach dau tu cong trung han hoac ngan sach nha nuoc cung da lam cham hoac can tro viec thuc hien nhieu du an.


Do do, can phai cai thien do chinh xac cua cac du kien giai ngan, nang cao hieu qua cong tac hanh chinh, cai thien tinh linh hoat/toc do giai quyet cac van de xay ra trong qua trinh thuc hien du an.


Dong thoi, phia Nhat Ban cung se tiep tuc no luc day nhanh tien do cac du an ODA o moi giai doan.


PV: Thua ong, ong co de xuat nao de tang cuong hieu qua su dung von ODA o Viet Nam khong? Viet Nam lam the nao de tiep tuc nhan duoc nguon von nay?


Ong Konaka Tetsuo: Khong chi JICA ma cac to chuc phat trien quoc te khac cung dang gap kho khan trong trien khai hoat dong ODA co lien quan den viec kiem soat no cong, ke hoach dau tu cong trung han (MPIP) va cac luat/nghi dinh lien quan, do do, chung toi mong cho phuong phap tiep can linh hoat va sap xep hop ly hon cua Chinh phu Viet Nam.




Du an xay dung Nha ga hanh khach T2-Cang hang khong quoc te Noi Bai su dung von vay ODA Nhat Ban. (Anh: Kuno/JICA)

Cung voi do, can thiet phai thuc hien hoat dong danh gia hau du an doi voi cac du an da hoan thanh va dang thuc hien de rut kinh nghiem va cai thien hieu qua su dung ODA.


Viec thuc hien hoat dong danh gia du an mot cach phu hop la mot buoc khong the thieu trong chu trinh PDCA (Lap ke hoach – Thuc hien – Kiem tra – Hanh dong), giup hinh thanh/trien khai thuc hien hieu qua du an.


Chinh phu Viet Nam can xem xet tang cuong chuc nang danh gia cac du an dau tu cong noi chung va cac du an ODA noi rieng.


De thu hut hon nua ODA cua Nhat Ban, phia Viet Nam can tim hieu day du chinh sach gan day cua Chinh phu Nhat Ban trong linh vuc ngoai giao va hop tac phat trien, chang han nhu chinh sach ‘huong toi khu vuc Indo-Thai Binh Duong tu do va mo cua’, ‘dau tu co so ha tang chat luong’…, tu do,  cac chuong trinh/du an trong tuong lai can phai phu hop voi chinh sach va chien luoc nay.


Vi du, doi voi chinh sach ‘dau tu co so ha tang chat luong’, JICA chu trong vao nhung van de sau: i) dong vai tro quan trong trong su phat trien cua nuoc doi tac, ii) gop phan tang cuong moi quan he giua Nhat Ban va nuoc doi tac, iii ) dem lai loi ich cho nen kinh te va khu vuc tu nhan cua Nhat Ban, va iv) khong tao ganh nang qua muc ve mat tai chinh. Cung voi do, cac chuong trinh hanh dong quoc te trong do co Muc tieu phat trien ben vung (SDGs), Kha nang ung pho voi bien doi khi hau va bao hiem y te toan cau (UHC) cung duoc can nhac ky luong va ket hop chat che voi nhung hop tac trong trong tuong lai, dac biet la cac du an thuoc linh vuc xa hoi.


PV: Xin cam on ong!./.



Theo Quang Ngoc


VOV


RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

SẢN PHẨM PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

THÔNG TIN ĐA DẠNG

Chi tiết từng loại hàng

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN KINH TẾ

Các tin cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Cần Mua Bán ? www.canmuaban.net Hà Nội, Việt Nam 75 Đinh Tiên Hoàng VN-HN 10000 VN ‎0900000000