Sóng TPP: Logistic Việt Nam lột xác hay mất luôn sân nhà?

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
Trước ngưỡng cửa hội nhập sâu với nền kinh tế thế giới đặc biệt là việc đón TPP, công nghiệp logistic Việt Nam đang có nhiều cơ hội để phát triển.
Sóng TPP: Logistic Việt Nam lột xác hay mất luôn sân nhà?

Tuy nhiên, dù trước cơ hội lớn, nhiều ý kiến vẫn tỏ ra lo ngại và đặt câu hỏi: Đón TPP, liệu logistic Việt Nam sẽ lột xác hay mất luôn sân nhà?


Mất thị phần


Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), ước tính có khoảng hơn 1.200 doanh nghiệp trong ngành kho vận.


Đây là một con số khá lớn, tuy nhiên trên thực tế, trừ những công ty quốc doanh, đa phần lại là những doanh nghiệp nhỏ và rất nhỏ với quy mô vốn góp chỉ từ 4 - 6 tỷ đồng.


Trong khi đó, mặc dù chỉ có khoảng 25 công ty kho vận đa quốc gia đang hoạt động ở Việt Nam như DHL, UPS, FedEx,… nhưng lại chiếm tới 70% đến 80% thị phần kho vận.


Phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam chỉ đóng vai trò là nhà thầu phụ hay đại lý cho các công ty nước ngoài.


Thực trạng cho thấy, tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics của các công ty Việt Nam còn khá khiêm tốn ở mức 25% đến 30%, thấp hơn nhiều so với Trung Quốc (63%) và Nhật Bản (40%).


Hiện tại, Công ty CP Đại lý Liên hiệp vận chuyển (GMD) được xem là doanh nghiệp trong nước lớn nhất với các khách hàng đa quốc gia lớn như Unilever, Fonterra,…


Do vốn ít nên cơ cấu tổ chức doanh nghiệp cũng đơn giản, không thật sự chuyên sâu, không tổ chức được các văn phòng đại diện ở nước ngoài nên nguồn thông tin bị hạn chế, các công việc ở nước ngoài đều phải thông qua các đại lý của các công ty đa quốc gia.


Điều này dẫn đến đa số các doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc làm đại lý cấp 2, cấp 3, thậm chí cấp 4 cho các đối tác nước ngoài có mạng lưới toàn cầu mà chưa tổ chức kết nối được các hoạt động vận tải đa phương thức.


Trên bình diện toàn thị trường kho vận Việt Nam, tuy có số lượng lớn nhưng các công ty logistics Việt Nam mới chỉ đáp ứng được khoảng 25% nhu cầu nội địa và mới chỉ tập trung vào một vài ngành dịch vụ trong chuỗi giá trị dịch vụ có doanh số lên tới hàng tỷ USD này.


Thống kê cho thấy, hiện nay, các công ty logistics Việt Nam mới chỉ hoạt động trong phạm vi nội địa hoặc một vài nước trong khu vực.


Trong khi đó, phạm vi hoạt động của các công ty nước ngoài như APL Logistics là gần 100 quốc gia, Maersk Logistics là 60 quốc gia, Exel cũng vậy.


Đây là một trong những cản trở các doanh nghiệp Việ Nam cung cấp các dịch vụ trọn gói cho khách hàng. Bởi lẽ, trong xu thế toàn cầu hoá, chủ hàng thường có xu hướng thuê ngoài từ rất nhiều quốc gia và lãnh thổ trên thế giới.


Mặc dù có thể tính đến vai trò của các đại lý mà các công ty Việt Nam thiết lập ở các quốc gia khác, nhưng quan hệ này thường khá lỏng lẻo và không đồng nhất.



Chịu cảnh người ngoài cuộc


Ở khía cạnh cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ, do phần lớn các nhà xuất khẩu của Việt Nam xuất khẩu hàng theo điều kiện FOB, FCA trong Incoterms, nên quyền định đoạt về vận tải đều do người mua chỉ định và dĩ nhiên người mua sẽ chỉ định một công ty nước họ để thực hiện điều này.


Trong báo cáo về Chỉ số năng lực quốc gia về kho vận (LPI) của Ngân hàng Thế giới (WB) vào năm 2014, Việt Nam đứng thứ 48 trên 166 quốc gia, cải thiện từ vị trí thứ 53 vào năm 2012.



Sóng TPP: Logistic Việt Nam lột xác hay mất luôn sân nhà? (1)


Trong khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 4 sau Singapore, Malaysia và Thái Lan. Tuy là một trong những nước có thu nhập trung bình thấp, chỉ số LPI của Việt Nam vẫn cao hơn chỉ số trung bình của nhóm nước có thu nhập trung bình thấp và nhóm các quốc gia ở vùng Đông Á – Thái Bình Dương.


Điều này chứng tỏ những tiêu chí cơ bản nhất trong năng lực kho vận (ví dụ như cơ sở hạ tầng đường bộ cơ bản, nguồn cung cấp điện đầy đủ và các dịch vụ cơ bản sẵn có) đã được khai thác và đạt hiệu suất sử dụng cao. Việc phối hợp tốt đầu tư (ví dụ vận tải đa phương thức) và cải cách thể chế hiện là ưu tiên hàng đầu để Việt Nam phát triển hơn trong tương lai.


Do đó các công ty logistics của Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục chịu cảnh là người ngoài cuộc. Bất cập này không phải dễ dàng giải quyết vì phần lớn các nhà xuất khẩu của Việt Nam đều gia công hoặc xuất hàng cho những khách hàng lớn đã có những hợp đồng dài hạn với các công ty logistics toàn cầu.


Đơn cử như hãng giày Nike, công ty có rất nhiều hợp đồng làm ăn với các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng riêng về khâu vận tải và logistics thì các doanh nghiệp Việt Nam không thể tham gia vào trong quá trình thương thảo.


Đối với các nhà nhập khẩu của Việt Nam, do Việt Nam nhập siêu nên đây là thị trường hấp dẫn cho các công ty logistics của Việt Nam.


Nếu như trước đây, các nhà nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu mua hàng theo điều kiện CIF, thì hiện nay các doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam đang chuyển dần sang hình thức mua FOB, tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp logisitics Việt Nam khai thác.


Tuy nhiên, một phần khá lớn trong thị trường này vẫn nằm trong tay các hãng logisitics nước ngoài do có nhiều doanh nghiệp nước ngoài đầu tư trực tiếp tại Việt Nam mà họ cũng chính là người nhập khẩu hàng nhiều nhất.


Hơn nữa, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn chưa ý thức được việc đầu tư vào quản lý hiệu quả chuỗi cung ứng.


Các doanh nghiệp Việt Nam hầu hết không có phòng quản lý logistics hoặc chuỗi cung ứng mà phòng này thường được hiểu là phòng kinh doanh xuất nhập khẩu.


Điều này tạo ra rào cản đối với các doanh nghiệp logistics Việt Nam trong việc chào các dịch vụ logistics giá trị gia tăng.


Gánh nặng phí dịch vụ


Chi phí logistics của Việt Nam được dự đoán khoảng 25% GDP của Việt Nam, cao hơn rất nhiều so với các nước phát triển như Mỹ và cao hơn các nước đang phát triển như Trung Quốc hay Thái Lan.


Mặc dù không có số liệu thống kê cụ thể về tỷ lệ chi phí kho vận ở Việt Nam trên tổng sản phẩm quốc gia, báo cáo “Kho vận hiệu quả” của Ngân hàng Thế giới (WB), phát hành vào tháng 1/2014, ước tính một cách tương đối chi phí kho vận chiếm khoảng 25% GDP của Việt Nam, tương ứng với 30 triệu USD trong năm 2013.


Tỷ lệ này cao hơn hẳn so với các quốc gia cùng khu vực như Trung Quốc, Malaysia và Thái Lan, nơi mà tỷ lệ chi phí kho vận trên GDP chỉ từ 18% đến 20%.


Các nghiên cứu của WB đều cho thấy, chi phí kho vận ở Việt Nam đắt hơn những quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia.


Kể cả những nước đang phát triển khác ở Châu Á có giá trị ngang bằng hay cạnh tranh hơn các quốc gia như Campuchia, Indonesia và Philippin.


Ước tính các công ty vận tải biển Việt Nam mỗi năm mất thêm 100 triệu USD do thủ tục thông quan chậm trễ dẫn đến hàng bị lưu kho lâu hơn. Con số này được dự tính sẽ tăng lên tới khoảng 180 triệu USD vào năm 2020.


Chính chi phí logistis cao này làm giảm hiệu quả những cố gắng của Việt Nam trong việc giới thiệu thị trường lao động giá rẻ và đẩy mạnh xuất khẩu.


Nguyên nhân chính gây nên tình trạng này là cơ sở hạ tầng vận tải của Việt Nam đã quá cũ kỹ và quá tải, hệ thống quản lý hành chính phức tạp và các nhà sản xuất Việt Nam không tích cực sử dụng các dịch vụ thuê ngoài 3PL (third party logistics) của nước ngoài. 


* Bài viết có sử dụng một số thông tin trong “Báo cáo Ngành Kho vận Việt Nam” được VPBS phát hành và đăng tải trên website của VPBS ngày 1/8/2014.


>>>


Theo Vũ Minh



Bizlive

Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Sóng TPP: Logistic Việt Nam lột xác hay mất luôn sân nhà?

Trước ngưỡng cửa hội nhập sâu với nền kinh tế thế giới đặc biệt là việc đón TPP, công nghiệp logistic Việt Nam đang có nhiều cơ hội để phát triển.


Song TPP: Logistic Viet Nam lot xac hay mat luon san nha?


Truoc nguong cua hoi nhap sau voi nen kinh te the gioi dac biet la viec don TPP, cong nghiep logistic Viet Nam dang co nhieu co hoi de phat trien.


Tuy nhien, du truoc co hoi lon, nhieu y kien van to ra lo ngai va dat cau hoi: Don TPP, lieu logistic Viet Nam se lot xac hay mat luon san nha?


Mat thi phan


Theo Hiep hoi Doanh nghiep Dich vu Logistics Viet Nam (VLA), uoc tinh co khoang hon 1.200 doanh nghiep trong nganh kho van.


Day la mot con so kha lon, tuy nhien tren thuc te, tru nhung cong ty quoc doanh, da phan lai la nhung doanh nghiep nho va rat nho voi quy mo von gop chi tu 4 - 6 ty dong.


Trong khi do, mac du chi co khoang 25 cong ty kho van da quoc gia dang hoat dong o Viet Nam nhu DHL, UPS, FedEx,… nhung lai chiem toi 70% den 80% thi phan kho van.


Phan lon cac doanh nghiep Viet Nam chi dong vai tro la nha thau phu hay dai ly cho cac cong ty nuoc ngoai.


Thuc trang cho thay, ty le thue ngoai dich vu logistics cua cac cong ty Viet Nam con kha khiem ton o muc 25% den 30%, thap hon nhieu so voi Trung Quoc (63%) va Nhat Ban (40%).


Hien tai, Cong ty CP Dai ly Lien hiep van chuyen (GMD) duoc xem la doanh nghiep trong nuoc lon nhat voi cac khach hang da quoc gia lon nhu Unilever, Fonterra,…


Do von it nen co cau to chuc doanh nghiep cung don gian, khong that su chuyen sau, khong to chuc duoc cac van phong dai dien o nuoc ngoai nen nguon thong tin bi han che, cac cong viec o nuoc ngoai deu phai thong qua cac dai ly cua cac cong ty da quoc gia.


Dieu nay dan den da so cac doanh nghiep chi dung lai o viec lam dai ly cap 2, cap 3, tham chi cap 4 cho cac doi tac nuoc ngoai co mang luoi toan cau ma chua to chuc ket noi duoc cac hoat dong van tai da phuong thuc.


Tren binh dien toan thi truong kho van Viet Nam, tuy co so luong lon nhung cac cong ty logistics Viet Nam moi chi dap ung duoc khoang 25% nhu cau noi dia va moi chi tap trung vao mot vai nganh dich vu trong chuoi gia tri dich vu co doanh so len toi hang ty USD nay.


Thong ke cho thay, hien nay, cac cong ty logistics Viet Nam moi chi hoat dong trong pham vi noi dia hoac mot vai nuoc trong khu vuc.


Trong khi do, pham vi hoat dong cua cac cong ty nuoc ngoai nhu APL Logistics la gan 100 quoc gia, Maersk Logistics la 60 quoc gia, Exel cung vay.


Day la mot trong nhung can tro cac doanh nghiep Vie Nam cung cap cac dich vu tron goi cho khach hang. Boi le, trong xu the toan cau hoa, chu hang thuong co xu huong thue ngoai tu rat nhieu quoc gia va lanh tho tren the gioi.


Mac du co the tinh den vai tro cua cac dai ly ma cac cong ty Viet Nam thiet lap o cac quoc gia khac, nhung quan he nay thuong kha long leo va khong dong nhat.



Chiu canh nguoi ngoai cuoc


O khia canh canh tranh trong cung ung dich vu, do phan lon cac nha xuat khau cua Viet Nam xuat khau hang theo dieu kien FOB, FCA trong Incoterms, nen quyen dinh doat ve van tai deu do nguoi mua chi dinh va di nhien nguoi mua se chi dinh mot cong ty nuoc ho de thuc hien dieu nay.


Trong bao cao ve Chi so nang luc quoc gia ve kho van (LPI) cua Ngan hang The gioi (WB) vao nam 2014, Viet Nam dung thu 48 tren 166 quoc gia, cai thien tu vi tri thu 53 vao nam 2012.



Song TPP: Logistic Viet Nam lot xac hay mat luon san nha? (1)


Trong khu vuc ASEAN, Viet Nam dung thu 4 sau Singapore, Malaysia va Thai Lan. Tuy la mot trong nhung nuoc co thu nhap trung binh thap, chi so LPI cua Viet Nam van cao hon chi so trung binh cua nhom nuoc co thu nhap trung binh thap va nhom cac quoc gia o vung Dong A – Thai Binh Duong.


Dieu nay chung to nhung tieu chi co ban nhat trong nang luc kho van (vi du nhu co so ha tang duong bo co ban, nguon cung cap dien day du va cac dich vu co ban san co) da duoc khai thac va dat hieu suat su dung cao. Viec phoi hop tot dau tu (vi du van tai da phuong thuc) va cai cach the che hien la uu tien hang dau de Viet Nam phat trien hon trong tuong lai.


Do do cac cong ty logistics cua Viet Nam nhieu kha nang se tiep tuc chiu canh la nguoi ngoai cuoc. Bat cap nay khong phai de dang giai quyet vi phan lon cac nha xuat khau cua Viet Nam deu gia cong hoac xuat hang cho nhung khach hang lon da co nhung hop dong dai han voi cac cong ty logistics toan cau.


Don cu nhu hang giay Nike, cong ty co rat nhieu hop dong lam an voi cac doanh nghiep Viet Nam, nhung rieng ve khau van tai va logistics thi cac doanh nghiep Viet Nam khong the tham gia vao trong qua trinh thuong thao.


Doi voi cac nha nhap khau cua Viet Nam, do Viet Nam nhap sieu nen day la thi truong hap dan cho cac cong ty logistics cua Viet Nam.


Neu nhu truoc day, cac nha nhap khau cua Viet Nam chu yeu mua hang theo dieu kien CIF, thi hien nay cac doanh nghiep nhap khau cua Viet Nam dang chuyen dan sang hinh thuc mua FOB, tao ra co hoi cho cac doanh nghiep logisitics Viet Nam khai thac.


Tuy nhien, mot phan kha lon trong thi truong nay van nam trong tay cac hang logisitics nuoc ngoai do co nhieu doanh nghiep nuoc ngoai dau tu truc tiep tai Viet Nam ma ho cung chinh la nguoi nhap khau hang nhieu nhat.


Hon nua, phan lon cac doanh nghiep Viet Nam van con chua y thuc duoc viec dau tu vao quan ly hieu qua chuoi cung ung.


Cac doanh nghiep Viet Nam hau het khong co phong quan ly logistics hoac chuoi cung ung ma phong nay thuong duoc hieu la phong kinh doanh xuat nhap khau.


Dieu nay tao ra rao can doi voi cac doanh nghiep logistics Viet Nam trong viec chao cac dich vu logistics gia tri gia tang.


Ganh nang phi dich vu


Chi phi logistics cua Viet Nam duoc du doan khoang 25% GDP cua Viet Nam, cao hon rat nhieu so voi cac nuoc phat trien nhu My va cao hon cac nuoc dang phat trien nhu Trung Quoc hay Thai Lan.


Mac du khong co so lieu thong ke cu the ve ty le chi phi kho van o Viet Nam tren tong san pham quoc gia, bao cao “Kho van hieu qua” cua Ngan hang The gioi (WB), phat hanh vao thang 1/2014, uoc tinh mot cach tuong doi chi phi kho van chiem khoang 25% GDP cua Viet Nam, tuong ung voi 30 trieu USD trong nam 2013.


Ty le nay cao hon han so voi cac quoc gia cung khu vuc nhu Trung Quoc, Malaysia va Thai Lan, noi ma ty le chi phi kho van tren GDP chi tu 18% den 20%.


Cac nghien cuu cua WB deu cho thay, chi phi kho van o Viet Nam dat hon nhung quoc gia nhu Trung Quoc, Thai Lan, Malaysia.


Ke ca nhung nuoc dang phat trien khac o Chau A co gia tri ngang bang hay canh tranh hon cac quoc gia nhu Campuchia, Indonesia va Philippin.


Uoc tinh cac cong ty van tai bien Viet Nam moi nam mat them 100 trieu USD do thu tuc thong quan cham tre dan den hang bi luu kho lau hon. Con so nay duoc du tinh se tang len toi khoang 180 trieu USD vao nam 2020.


Chinh chi phi logistis cao nay lam giam hieu qua nhung co gang cua Viet Nam trong viec gioi thieu thi truong lao dong gia re va day manh xuat khau.


Nguyen nhan chinh gay nen tinh trang nay la co so ha tang van tai cua Viet Nam da qua cu ky va qua tai, he thong quan ly hanh chinh phuc tap va cac nha san xuat Viet Nam khong tich cuc su dung cac dich vu thue ngoai 3PL (third party logistics) cua nuoc ngoai. 


* Bai viet co su dung mot so thong tin trong “Bao cao Nganh Kho van Viet Nam” duoc VPBS phat hanh va dang tai tren website cua VPBS ngay 1/8/2014.


>>>


Theo Vu Minh



Bizlive

RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

SẢN PHẨM PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

THÔNG TIN ĐA DẠNG

Chi tiết từng loại hàng

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN KINH TẾ

Các tin cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Cần Mua Bán ? www.canmuaban.net Hà Nội, Việt Nam 75 Đinh Tiên Hoàng VN-HN 10000 VN ‎0900000000