Việt Nam biệt đãi FDI: Giảm của cải quốc gia

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
FDI bản chất là lợi dụng ưu đãi, trốn thuế... không có sức lan tỏa tới nền kinh tế - chuyên gia kinh tế Bùi Trinh - Tổng cục thống kê nhận định.
Việt Nam biệt đãi FDI: Giảm của cải quốc gia

Thưa ông, vậy sự ưu đãi nói trên nhằm vào mục tiêu gì và mang lợi ích cho ai?


Ông Bùi Trinh: Thông thường nước sở tại trông chờ vào FDI ở mấy yếu tố (1) Sự chuyển giao công nghệ tiên tiến (2) Thu hút lao động trong nước (3) Sự lan tỏa của loại hình doanh nghiệp FDI đến các ngànhkinh tế trong nước (4) luồng tiền từ vốn và thuế. Đối với VN, đến thời điểm này tất cả các kỳ vọng trên đều nhạt nhòa, thậm chí là không có gì.


- Về chuyển giao công nghệ, tính toán của một số học giả cho thấy, năng suất- nhân tố tổng hợp của khu vực này trong những năm gần đây- thậm chí là âm. Điều này do 2 yếu tố chính làdo công nghệ và do chuyển giá khiến lợi nhuận của khu vực này về danh nghĩa giảm để tránh thuế thu nhập doanh nghiệp, sản xuất của khu vực này chủ yếu là làm gia công và phần thu được từ xuất khẩu của khu vực này chỉ là phần gia công, hàm lượng giá trị gia tăng cực kỳ thấp trong giá trị xuất khẩu.


Về bản chất, xuất khẩu của khu vực này là xuất khẩu của nước chủ sở hữu mượn thị trường VN do có sự ưu đãi đặc biệt sang những nước thứ 3 khác. Nếu hàng hóa do khu vực FDIsản xuấtbán tại VN thì thực chất là họ xuất khẩu sang Việt Nam và lợi nhuận cao hơn khi họsản xuấttrong nước họ rồixuất sang VN, do họ nhận được quá nhiều ưu đãi và nhân công rẻ.


Điều này phần nào được thể hiện qua đóng góp của khu vực FDI trong GDP. Tuy giá trị xuất khẩu rất lớn nhưng giá trị gia tăng của khu vực này trong GDP chỉ khoảng 18% (theo số liệu của TCTK).


Từ nhiều năm nay tỷ trọng đóng góp của DNNN trong tổng thu nội địa từ sản xuất kinh doanh trên 30%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực doanh nghiệp dân doanh tương ứng chỉ khoảng từ 15-19%; đáng chú ý là tỷ trọng của khu vực doanh nghiệp dân doanh có xu hướng ngày càng tăng cao hơn khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (Hình 1).


Nếu xét tỷ trọng thu ngân sách của các khu vực sở hữu so với tổng thu từ 3 khu vực sở hữu (Nhà nước, FDI và ngoài Nhà nước) cũng cho thấy đóng góp vào ngân sách của khu vực DNNN chiếm tỷ trọng rất cao (khoảng 45%-Hình 2)


Hình 1. Tỷ trọng thu ngân sách của các thành phần sở hữu so với thu nội địa


Việt Nam biệt đãi FDI: Giảm của cải quốc gia (1)


Hình 2. Tỷ trọng thu ngân sách của các khu vực sở hữu so với tổng thu từ 3 khu vực sở hữu (Nhà nước, FDI và ngoài Nhà nước)


Việt Nam biệt đãi FDI: Giảm của cải quốc gia (2)


Ngoài ra thông qua chỉ tiêu năng suất nhân tố tổng hợp (TFP-Total factor productivity) cho thấy khu vực DNNN là khu vực có chuyển giao công nghệ nhiều nhất trong 3 khu vực sở hữu, giai đoạn 2000-2006 đóng góp của TFP vào tăng trưởng chung của cả nước 22,6% thì trong đó đóng góp của khu vực DNNN cao hơn mức bình quân chung (23,7%), trong khi khu vực ngoài Nhà nước khoảng 18% và khu vực FDI đóng góp vào tăng trưởng thậm chí âm.


Giai đoạn 2007-2012 đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp vào tăng trưởng cả nền kinh tế tuy giảm sút nhanh chóng xuống còn 6,4%, nhưng TFP của khu vực Nhà nước đóng góp vào tăng trưởng của khối này vẫn cao nhất (17,4%).


Như vậy có thể thấy về thực chất cho đến nay chỉ có khu vực này có sự thay đổi về quy trình công nghệ thực sự, khu vực ngoài Nhà nước làm ăn manh mún chậm thay đổi và khu vực FDI về bản chất không đưa công nghệ mới hoặc chỉ đưa công nghệ cũ vào sản xuất, cơ bản khối này lợi dụng các ưu đãi của Việt Nam về chính sách thuế, đất đai và lợi dụng nhân công giá rẻ và gian lận về thuế (khai lợi nhuận nhỏ đi do chuyển giá...làm tăng chi phí đầu vào)


Cho đến nay khối doanh nghiệp FDI hầu như cũng không có lan tỏa gì đến các khu vực kinh tế khác trong nước.


PV:- Trên thực tế, đóng góp vào ngân sách nhà nước của các dự án FDI hạn chế do những ưu đãi về thuế, việc chuyển giao công nghệ gần như không được thực hiện (do những hạn chế về trình độ của lao động VN và thiếu ràng buộc pháp lý) hay nói cách khác, Việt Nam chỉ tham gia gia công sản phẩm. Theo ông, cách nhìn nhận và ứng xử với đầu tư nước ngoài của Việt Nam hiện nay đang như thế nào mà lại xảy ra tình trạng chỉ cho mà chưa đòi nhận như trên?


Ông Bùi Trinh: - Cho mà không nhận gì thì cần làm rõ, cho thì ai cho, và nhận thì là ai nhận? Về đất nước rõ ràng là được rất ít ngoài công gia công, một chút thuế nhưng khu vực này đóng góp vào lượng tiền chi trả sở hữu thuần năm 2012 so với 2000 tăng gần 23 lần.


PV:- Không thể phủ nhận, dòng vốn đầu tư trực tiếp rất quan trọng đối với những nước đang phát triển như Việt Nam. Ông có thể dẫn ra vài ví dụ về việc ứng xử với đầu tư trực tiếp từ nước ngoài của các nước có điều kiện tương tự như Viêt Nam? Họ đã giải bài toán trao đổi lợi ích như thế nào để người dân của họ được nhiều nhất từ đầu tư trực tiếp từ nước ngoài?


Ông Bùi Trinh: - Tôi dẫn lời chuyên gia kinh tế đã nói rằng: “Một trong những cái để so sánh về hiệu quả là Trung Quốc càng ngày càng nắm được công nghệ của thế giới. Trung Quốc để Nhật đầu tư vào công nghệ tàu hỏa cao tốc, sau đó họ học được công nghệ, nay họ không những tự làm được mà không cần tới Nhật mà còn xuất khẩu tàu này sang các nước khác kể cả tại Calirfornia, Hoa Kỳ”.


PV:- Với việc thu hút FDI các nhà quản lý kỳ vọng làm tăng GDP. Tuy nhiên, các chuyên gia chứng minh chúng ta đang có sự ngộ nhận về GDP và thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam. Nguyên nhân của thực trạng cho mà chưa cần nhận này là do chính sách hay do con người, thưa ông? Tới thời điểm này, thay đổi có còn kịp không? Nếu được, chúng ta cần phải thay đổi như thế nào, thưa ông?


Ông Bùi Trinh: - Chính sách cũng là con người, đến nay tôi thấy không có dấu hiệu gì thay đổi mà có chiều hướng tệ hơn sau khi xẩy ra các vụ lộn xộn ở Bình Dương, Đồng Nai, Hà Tĩnh.


PV:- Xin cảm ơn ông!


>>>Việt Nam "kém" vẫn hút FDI: Nước ngoài biết "bôi trơn" thắng lớn


Theo Vũ Lan



Đất Việt

Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Việt Nam biệt đãi FDI: Giảm của cải quốc gia

FDI bản chất là lợi dụng ưu đãi, trốn thuế... không có sức lan tỏa tới nền kinh tế - chuyên gia kinh tế Bùi Trinh - Tổng cục thống kê nhận định.


Viet Nam biet dai FDI: Giam cua cai quoc gia


FDI ban chat la loi dung uu dai, tron thue... khong co suc lan toa toi nen kinh te - chuyen gia kinh te Bui Trinh - Tong cuc thong ke nhan dinh.


Thua ong, vay su uu dai noi tren nham vao muc tieu gi va mang loi ich cho ai?


Ong Bui Trinh: Thong thuong nuoc so tai trong cho vao FDI o may yeu to (1) Su chuyen giao cong nghe tien tien (2) Thu hut lao dong trong nuoc (3) Su lan toa cua loai hinh doanh nghiep FDI den cac nganhkinh te trong nuoc (4) luong tien tu von va thue. Doi voi VN, den thoi diem nay tat ca cac ky vong tren deu nhat nhoa, tham chi la khong co gi.


- Ve chuyen giao cong nghe, tinh toan cua mot so hoc gia cho thay, nang suat- nhan to tong hop cua khu vuc nay trong nhung nam gan day- tham chi la am. Dieu nay do 2 yeu to chinh lado cong nghe va do chuyen gia khien loi nhuan cua khu vuc nay ve danh nghia giam de tranh thue thu nhap doanh nghiep, san xuat cua khu vuc nay chu yeu la lam gia cong va phan thu duoc tu xuat khau cua khu vuc nay chi la phan gia cong, ham luong gia tri gia tang cuc ky thap trong gia tri xuat khau.


Ve ban chat, xuat khau cua khu vuc nay la xuat khau cua nuoc chu so huu muon thi truong VN do co su uu dai dac biet sang nhung nuoc thu 3 khac. Neu hang hoa do khu vuc FDIsan xuatban tai VN thi thuc chat la ho xuat khau sang Viet Nam va loi nhuan cao hon khi hosan xuattrong nuoc ho roixuat sang VN, do ho nhan duoc qua nhieu uu dai va nhan cong re.


Dieu nay phan nao duoc the hien qua dong gop cua khu vuc FDI trong GDP. Tuy gia tri xuat khau rat lon nhung gia tri gia tang cua khu vuc nay trong GDP chi khoang 18% (theo so lieu cua TCTK).


Tu nhieu nam nay ty trong dong gop cua DNNN trong tong thu noi dia tu san xuat kinh doanh tren 30%, trong khi khu vuc co von dau tu nuoc ngoai va khu vuc doanh nghiep dan doanh tuong ung chi khoang tu 15-19%; dang chu y la ty trong cua khu vuc doanh nghiep dan doanh co xu huong ngay cang tang cao hon khu vuc doanh nghiep co von dau tu nuoc ngoai (Hinh 1).


Neu xet ty trong thu ngan sach cua cac khu vuc so huu so voi tong thu tu 3 khu vuc so huu (Nha nuoc, FDI va ngoai Nha nuoc) cung cho thay dong gop vao ngan sach cua khu vuc DNNN chiem ty trong rat cao (khoang 45%-Hinh 2)


Hinh 1. Ty trong thu ngan sach cua cac thanh phan so huu so voi thu noi dia


Viet Nam biet dai FDI: Giam cua cai quoc gia (1)


Hinh 2. Ty trong thu ngan sach cua cac khu vuc so huu so voi tong thu tu 3 khu vuc so huu (Nha nuoc, FDI va ngoai Nha nuoc)


Viet Nam biet dai FDI: Giam cua cai quoc gia (2)


Ngoai ra thong qua chi tieu nang suat nhan to tong hop (TFP-Total factor productivity) cho thay khu vuc DNNN la khu vuc co chuyen giao cong nghe nhieu nhat trong 3 khu vuc so huu, giai doan 2000-2006 dong gop cua TFP vao tang truong chung cua ca nuoc 22,6% thi trong do dong gop cua khu vuc DNNN cao hon muc binh quan chung (23,7%), trong khi khu vuc ngoai Nha nuoc khoang 18% va khu vuc FDI dong gop vao tang truong tham chi am.


Giai doan 2007-2012 dong gop cua nang suat nhan to tong hop vao tang truong ca nen kinh te tuy giam sut nhanh chong xuong con 6,4%, nhung TFP cua khu vuc Nha nuoc dong gop vao tang truong cua khoi nay van cao nhat (17,4%).


Nhu vay co the thay ve thuc chat cho den nay chi co khu vuc nay co su thay doi ve quy trinh cong nghe thuc su, khu vuc ngoai Nha nuoc lam an manh mun cham thay doi va khu vuc FDI ve ban chat khong dua cong nghe moi hoac chi dua cong nghe cu vao san xuat, co ban khoi nay loi dung cac uu dai cua Viet Nam ve chinh sach thue, dat dai va loi dung nhan cong gia re va gian lan ve thue (khai loi nhuan nho di do chuyen gia...lam tang chi phi dau vao)


Cho den nay khoi doanh nghiep FDI hau nhu cung khong co lan toa gi den cac khu vuc kinh te khac trong nuoc.


PV:- Tren thuc te, dong gop vao ngan sach nha nuoc cua cac du an FDI han che do nhung uu dai ve thue, viec chuyen giao cong nghe gan nhu khong duoc thuc hien (do nhung han che ve trinh do cua lao dong VN va thieu rang buoc phap ly) hay noi cach khac, Viet Nam chi tham gia gia cong san pham. Theo ong, cach nhin nhan va ung xu voi dau tu nuoc ngoai cua Viet Nam hien nay dang nhu the nao ma lai xay ra tinh trang chi cho ma chua doi nhan nhu tren?


Ong Bui Trinh: - Cho ma khong nhan gi thi can lam ro, cho thi ai cho, va nhan thi la ai nhan? Ve dat nuoc ro rang la duoc rat it ngoai cong gia cong, mot chut thue nhung khu vuc nay dong gop vao luong tien chi tra so huu thuan nam 2012 so voi 2000 tang gan 23 lan.


PV:- Khong the phu nhan, dong von dau tu truc tiep rat quan trong doi voi nhung nuoc dang phat trien nhu Viet Nam. Ong co the dan ra vai vi du ve viec ung xu voi dau tu truc tiep tu nuoc ngoai cua cac nuoc co dieu kien tuong tu nhu Viet Nam? Ho da giai bai toan trao doi loi ich nhu the nao de nguoi dan cua ho duoc nhieu nhat tu dau tu truc tiep tu nuoc ngoai?


Ong Bui Trinh: - Toi dan loi chuyen gia kinh te da noi rang: “Mot trong nhung cai de so sanh ve hieu qua la Trung Quoc cang ngay cang nam duoc cong nghe cua the gioi. Trung Quoc de Nhat dau tu vao cong nghe tau hoa cao toc, sau do ho hoc duoc cong nghe, nay ho khong nhung tu lam duoc ma khong can toi Nhat ma con xuat khau tau nay sang cac nuoc khac ke ca tai Calirfornia, Hoa Ky”.


PV:- Voi viec thu hut FDI cac nha quan ly ky vong lam tang GDP. Tuy nhien, cac chuyen gia chung minh chung ta dang co su ngo nhan ve GDP va thu nhap binh quan dau nguoi o Viet Nam. Nguyen nhan cua thuc trang cho ma chua can nhan nay la do chinh sach hay do con nguoi, thua ong? Toi thoi diem nay, thay doi co con kip khong? Neu duoc, chung ta can phai thay doi nhu the nao, thua ong?


Ong Bui Trinh: - Chinh sach cung la con nguoi, den nay toi thay khong co dau hieu gi thay doi ma co chieu huong te hon sau khi xay ra cac vu lon xon o Binh Duong, Dong Nai, Ha Tinh.


PV:- Xin cam on ong!


>>>Viet Nam "kem" van hut FDI: Nuoc ngoai biet "boi tron" thang lon


Theo Vu Lan



Dat Viet

RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

SẢN PHẨM PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

THÔNG TIN ĐA DẠNG

Chi tiết từng loại hàng

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN KINH TẾ

Các tin cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Cần Mua Bán ? www.canmuaban.net Hà Nội, Việt Nam 75 Đinh Tiên Hoàng VN-HN 10000 VN ‎0900000000