Tăng giá điện để làm gì?

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
Tập đoàn Điện lực (EVN) cho biết chưa có đề xuất tăng giá điện nhưng thực tế thì ai cũng biết việc điều chỉnh giá điện để “giảm lỗ” cho ngành điện chỉ là vấn đề thời gian.
Tăng giá điện để làm gì?

Có thật EVN lỗ vì giá điện thấp?


Năm 2011, EVN lỗ 3.500 tỉ đồng, ít hơn nhiều so với mức lỗ 8.416 tỉ của năm 2010, chưa tính vào đó mức lỗ 15.000 tỉ đồng do chênh lệch tỷ giá năm 2010 còn “treo” lại chưa hạch toán. Thêm vào đó, EVN còn nợ tiền mua điện từ tập đoàn Dầu khí và tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản năm 2011 là 11.000 tỉ đồng. Những con số trên cho thấy, áp lực tăng giá điện từ EVN là thường trực, cho dù mỗi lần tăng phải qua nhiều bước thẩm định của các cơ quan chức năng liên quan.


Từ nhiều quyết định của cấp thẩm quyền, giá bán điện theo thị trường đã từng bước được điều chỉnh theo lộ trình, dù các cơ quan chức năng cho rằng chưa phản ánh hết được biến động của chi phí “đầu vào”. Hay nói như bà Nguyễn Thị Hiền, chuyên gia kinh tế của Bộ Tài chính trước đây thì “trong mỗi lần điều chỉnh giá điện đều lấy mục tiêu giảm lỗ và yêu cầu ổn định thu nhập cho các đối tượng sử dụng điện là hàng đầu”. Trong khi đó, mục tiêu quan trọng hơn là tăng giá điện để dần hướng đến tăng nguồn vốn đầu tư phát triển sản xuất điện thì chưa lần nào được đặt ra nghiêm túc.


Sở dĩ đặt vấn đề như vậy là vì thị trường phát điện cạnh tranh sẽ chính thức hoạt động từ quí 3 năm nay sau gần một năm vận hành thí điểm. Nhưng các nhà máy phát điện, nhất là các nhà đầu tư độc lập (IPPs) đến nay chỉ được nới thêm một bước là tham gia chào giá trên thị trường phát điện cạnh tranh. Trong khi đó, cái khó lớn nhất của họ là các hợp đồng ký với EVN đều có khoản ràng buộc đến 40 năm không điều chỉnh giá bán. Trong khi đó thì giá điện của EVN lại được điều chỉnh theo thị trường và điều chỉnh nhiều lần trong năm.


Nếu tăng giá điện để giảm lỗ cho EVN thì cần xác định có đúng thật là EVN lỗ vì giá điện thấp hay không?


Theo phân tích của ông Vương Ngọc Tuấn, Phó tổng thư ký Hiệp hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam, thì không phải như vậy. Ngày 20-12-2011 giá điện bình quân tăng thêm 5% so với giá bán hồi đầu năm. “Nhưng để có giá điện bình quân, thì những yếu tố cấu thành giá là gì? Người tiêu dùng không ai biết”, ông nói và dẫn ra, chỉ trừ những hộ nghèo có đăng ký sử dụng dưới 50 kWh/tháng thì được áp giá 993 đồng/kWh (nhưng số hộ này rất ít). Còn đại đa số người dùng điện đều phải chịu mức giá cao.


Nếu lấy giá điện bình quân năm 2011 là 1.242 đồng/kWh (giá này chỉ tính cho các hộ dùng 100 kWh/tháng trở xuống) thì bậc thang thứ 3, với 50 kWh tiếp theo sẽ cao hơn 6%, ở bậc thang thứ 4 cao thêm 34%. Đến bậc thang thứ 7 (tính từ 401 kWh điện trở lên), giá bán lẻ điện cao hơn 59% so với giá bình quân.


Tất nhiên giá bán lẻ điện theo bậc thang tăng dần nhằm mục đích hạn chế việc sử dụng điện, song một hộ gia đình ở thành thị có mức sử dụng điện bình quân khoảng 200 kWh/tháng, thì phải trả gần 2.000 đồng/kWh, một mức không hề thấp. Mức giá đó tác động mạnh đến người tiêu dùng và bù lỗ đáng kể cho EVN, trong khi các nhà máy điện đã ký hợp đồng mua bán điện với EVN lại phải “chịu trận” với ràng buộc “40 năm không được điều chỉnh giá bán”.


IPPs đâu có lợi gì


Nhân cuộc hội thảo về giá điện theo cơ chế thị trường tại Hà Nội hồi tuần trước, ông Vũ Xuân Thuyên, chuyên gia cao cấp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nêu hàng loạt câu hỏi với Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực Đặng Huy Cường. Ông Thuyên hỏi khi tăng giá điện lên 5% (giá bình quân sẽ hơn 0,06 đô la Mỹ/kWh), liệu nhà đầu tư đã ký hợp đồng, bán điện cho EVN với giá 0,0495 đô la Mỹ/kWh cho cả đời dự án, sẽ được hưởng bao nhiêu phần trăm của việc tăng giá? Và khi giá điện bình quân có thể tăng lên 0,1 hoặc 0,15 đô la Mỹ/kWh thì các nhà máy điện vẫn bán cho EVN với giá gần 0,05 đô la Mỹ như đã ký? Nếu chỉ xử lý bài toán tăng giá để giảm lỗ cho EVN thì có thể kêu gọi đầu tư các nhà máy mới được không? Trong khi thực tế tính toán của ngành điện được nêu ra trong Tổng sơ đồ VII (2011-2020) cho thấy chi phí biên cho ngành điện tính ra sẽ đạt đến mức 0,096 đô la Mỹ/kWh trong vài năm tới.


Việc tăng giá điện hiện tại không làm thay đổi giá bán điện của các IPPs nhưng họ có quyền nghi ngờ, với suất đầu tư mỗi ngày một tăng như hiện nay thì họ cầm chắc lỗ. Song có thể nhờ độc quyền, EVN sẽ dùng nhiều hình thức khác nhau để bù đắp chi phí cho các nhà máy mà họ nắm giữ quyền lợi. Ví dụ như lập lịch huy động nhiều hơn các IPPs, còn các nhà máy của EVN được phát điện vào các giờ cao điểm vì giờ này có giá cao hơn...


Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng nhấn mạnh điều này tại kỳ họp Quốc hội khóa 2 (ngày 24-11-2011): “Người tiêu dùng quan tâm anh chào tôi giá dịch vụ đắt hay rẻ nhưng điều họ quan tâm hơn là cơ chế hình thành giá đó có thông qua cạnh tranh một cách minh bạch hay không?”. Các nhà đầu tư cũng có mối quan tâm tương tự mỗi khi lập dự án. Nên không phải vô cớ mỗi ngày, Cục Điều tiết điện lực nhận được rất nhiều văn bản của các IPPs đề nghị xem lại cơ chế giá mua điện của EVN và cơ chế huy động điện.


Việc xây dựng một cơ chế cạnh tranh cho các doanh nghiệp phát điện đã được nói đến nhiều. Gần đây nhất, tại diễn đàn Quốc hội cuối năm 2011, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ và Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cùng thừa nhận có chuyện mua điện giá thấp khiến nhà đầu tư gặp khó khăn và giá mua điện sẽ phải tính toán lại. Ông Hoàng cũng khẳng định Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 41/2010 quy định phương pháp xác định giá phát điện, hợp đồng mua bán điện... nhằm yêu cầu EVN xem lại những hợp đồng đã ký với IPPs trên tinh thần sửa đổi hợp đồng cho phù hợp và việc đàm phán các hợp đồng mới cũng phải trên cơ sở này. Song chính ông lại cho biết tiến độ rà soát hợp đồng của EVN rất chậm. Nên đến nay chưa có nhà đầu tư nào được điều chỉnh hợp đồng.


Những năm tới, cần phải có khoảng 5 tỉ đô la Mỹ mỗi năm để đầu tư phát triển 4.000-5.000 MW điện và EVN không thể một mình gánh nổi. Vốn thì thiếu, tiền tăng giá điện thu từ người tiêu dùng chỉ có lợi cho EVN. Vậy tăng giá điện để làm gì? Cần phải có một giải thích khác.


Theo Ngọc Lan


TBKTSG


Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Tăng giá điện để làm gì?

Tập đoàn Điện lực (EVN) cho biết chưa có đề xuất tăng giá điện nhưng thực tế thì ai cũng biết việc điều chỉnh giá điện để “giảm lỗ” cho ngành điện chỉ là vấn đề thời gian.


Tang gia dien de lam gi?


Tap doan Dien luc (EVN) cho biét chua co de xuat tang gia dien nhung thục té thì ai cung biet viec dieu chinh gia dien dẻ “giam lo” cho nganh dien chi la van de thoi gian.


Co that EVN lo vi gia dien thap?


Nam 2011, EVN lo 3.500 ti dong, ít hon nhieu so voi muc lo 8.416 ti cua nam 2010, chua tinh vao do muc lo 15.000 ti dong do chenh lech ty gia nam 2010 con “treo” lai chua hach toan. Them vao do, EVN con no tien mua dien tu tap doan Dau khi va tap doan Cong nghiep Than - Khoang san nam 2011 la 11.000 ti dong. Nhũng con só tren cho thay, ap luc tang gia dien tù EVN là thuong truc, cho du moi lan tang phai qua nhieu buóc tham dinh cua cac co quan chuc nang lien quan.


Tù nhièu quyet dinh của cáp thảm quyèn, gia ban dien theo thi truong da tung buoc duoc dieu chinh theo lo trinh, du cac co quan chuc nang cho rang chua phan anh het duoc bien dong cua chi phi “dau vao”. Hay noi nhu ba Nguyen Thi Hien, chuyen gia kinh te cua Bo Tai chinh truoc day thì “trong moi lan dieu chinh gia dien deu lay muc tieu giam lo va yeu cau on dinh thu nhap cho cac doi tuong su dung dien la hang dau”. Trong khi do, muc tieu quan trong hon la tang gia dien de dan huong den tang nguon von dau tu phat trien san xuat dien thì chua lan nao duoc dat ra nghiem tuc.


So di dat van de nhu vay la vi thi truong phat dien canh tranh sẽ chinh thuc hoat dọng tu qui 3 nam nay sau gan mot nam van hanh thi diem. Nhung cac nha may phat dien, nhat la cac nha dau tu doc lap (IPPs) den nay chi duoc noi them mot buoc la tham gia chao gia tren thi truong phat dien canh tranh. Trong khi do, cai kho lon nhat cua ho la cac hop dong ky voi EVN deu co khoan rang buoc den 40 nam khong dieu chinh gia ban. Trong khi dó thì giá diẹn của EVN lại duọc dièu chỉnh theo thị truòng và dièu chỉnh nhièu làn trong nam.


Néu tang gia dien de giam lo cho EVN thì càn xác dịnh có dúng thạt là EVN lo vi gia dien thap hay khong?


Theo phan tich cua ong Vuong Ngoc Tuan, Pho tong thu ky Hiep hoi Bao ve quyen loi nguoi tieu dung Viet Nam, thì khong phai nhu vay. Ngay 20-12-2011 gia dien binh quan tang them 5% so voi gia ban hòi dau nam. “Nhung dẻ có gia dien binh quan, thì nhũng yéu tó cáu thành giá là gì? Nguòi tieu dùng khong ai biét”, ong noi va dan ra, chi tru nhung ho ngheo co dang ky sủ dụng duoi 50 kWh/thang thi duoc áp gia 993 dong/kWh (nhung so ho nay rat it). Con dai da so nguoi dung dien deu phai chiu muc gia cao.


Neu lay gia dien binh quan nam 2011 la 1.242 dong/kWh (gia nay chi tinh cho cac ho dung 100 kWh/thang tro xuong) thi bac thang thu 3, voi 50 kWh tiep theo se cao hon 6%, o bac thang thu 4 cao them 34%. Den bac thang thu 7 (tinh tu 401 kWh dien tro len), gia ban le dien cao hon 59% so voi gia binh quan.


Tat nhien gia ban le dien theo bac thang tang dan nham muc dich han che viec su dung dien, song mot ho gia dinh o thanh thi co muc su dung dien binh quan khoang 200 kWh/thang, thi phai tra gan 2.000 dong/kWh, mot muc khong he thap. Muc gia do tac dong manh den nguoi tieu dung va bu lo dang ke cho EVN, trong khi cac nha may dien da ky hop dong mua ban dien voi EVN lai phải “chịu trạn” vói ràng buọc “40 nam khong duọc dièu chỉnh giá bán”.


IPPs dau co loi gi


Nhan cuoc hoi thao ve gia dien theo co che thi truong tai Ha Noi hòi tuan truoc, ong Vu Xuan Thuyen, chuyen gia cao cap cua Bo Ke hoach va Dau tu, neu hàng loạt cau hỏi vói Cuc truong Cuc Dieu tiet dien luc Dang Huy Cuong. Ong Thuyen hoi khi tang gia dien len 5% (gia binh quan sẽ hon 0,06 do la Mỹ/kWh), lieu nha dau tu da ky hop dong, ban dien cho EVN vói gia 0,0495 do la Mỹ/kWh cho ca doi du an, sẽ duoc huong bao nhieu phan tram cua viec tang gia? Va khi gia dien binh quan co the tang len 0,1 hoac 0,15 do la Mỹ/kWh thi cac nha may dien van ban cho EVN voi gia gan 0,05 do la Mỹ nhu da ky? Neu chi xu ly bai toan tang gia de giam lo cho EVN thi co the keu goi dau tu cac nha may moi duoc khong? Trong khi thuc te tinh toan cua nganh dien duoc neu ra trong Tong so do VII (2011-2020) cho thay chi phi bien cho nganh dien tinh ra se dat den muc 0,096 do la Mỹ/kWh trong vai nam toi.


Viec tang gia dien hien tai khong lam thay doi gia ban dien cua cac IPPs nhung ho co quyen nghi ngo, voi suat dau tu moi ngay mot tang nhu hien nay thi ho cam chac lo. Song co the nho doc quyen, EVN sẽ dung nhieu hinh thuc khac nhau de bu dap chi phi cho cac nha may ma ho nam giu quyen loi. Vi du nhu lap lich huy dong nhieu hon cac IPPs, con cac nha may cua EVN duoc phat dien vao cac gio cao diem vi gio nay co gia cao hon...


Pho thu tuong Hoang Trung Hai cung nhan manh dieu nay tai ky hop Quoc hoi khoa 2 (ngay 24-11-2011): “Nguoi tieu dung quan tam anh chao toi gia dich vu dat hay re nhung dièu họ quan tam hon là co che hinh thanh gia do co thong qua canh tranh mot cach minh bach hay khong?”. Cac nha dau tu cung co moi quan tam tuong tu moi khi lap du an. Nen khong phai vo co moi ngay, Cuc Dieu tiet dien luc nhan duoc rat nhieu van ban cua cac IPPs de nghi xem lai co che gia mua dien cua EVN va co che huy dong dien.


Viec xay dung mot co che canh tranh cho cac doanh nghiep phat dien da duọc noi den nhieu. Gan day nhat, tai dien dan Quoc hoi cuoi nam 2011, Bo truong Bo Tai chinh Vuong Dinh Hue va Bo truong Bo Cong Thuong Vu Huy Hoang cung thua nhan co chuyen mua dien gia thap khien nha dau tu gạp kho khan va gia mua dien sẽ phai tinh toan lai. Ong Hoang cung khang dinh Bo Cong Thuong da ban hanh Thong tu so 41/2010 quy dinh phuong phap xac dinh gia phat dien, hop dong mua ban dien... nham yeu cau EVN xem lai nhung hop dong da ky voi IPPs tren tinh than sua doi hop dong cho phu hop va viec dam phan cac hop dong moi cung phai tren co so nay. Song chinh ong lai cho biet tien do ra soat hop dong cua EVN rat cham. Nen den nay chua co nha dau tu nao duoc dieu chinh hop dong.


Nhung nam toi, can phai co khoang 5 ti do la Mỹ mõi nam de dau tu phat trien 4.000-5.000 MW dien va EVN khong the mot minh ganh noi. Von thi thieu, tien tang gia dien thu tu nguoi tieu dung chi co loi cho EVN. Vay tang gia dien de lam gi? Can phải có mot giai thích khac.


Theo Ngoc Lan


TBKTSG


RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

SẢN PHẨM PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

THÔNG TIN ĐA DẠNG

Chi tiết từng loại hàng

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN KINH TẾ

Các tin cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Cần Mua Bán ? www.canmuaban.net Hà Nội, Việt Nam 75 Đinh Tiên Hoàng VN-HN 10000 VN ‎0900000000