Sử dụng vốn bừa bãi, giám sát cách nào?

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
Sau vụ việc tự ý sử dụng vốn của lãnh đạo CTCP Đầu tư tổng hợp Hà Nội (Hanic - mã SHN), nhiều NĐT lo lắng cho số phận đồng vốn góp của họ.
Sử dụng vốn bừa bãi, giám sát cách nào?

Vậy làm sao để giám sát hướng đi của dòng tiền tại DN? ĐTCK đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Mạnh Thường, Phó tổng giám đốc Công ty Mua bán nợ - Bộ Tài chính (DATC), người có nhiều kinh nghiệm trong việc xử lý khủng hoảng tài chính của các DN.

Các NĐT, nhất là NĐT nhỏ lẻ đang rất quan tâm đến vấn đề sử dụng vốn tại DN. Theo ông, đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng sử dụng vốn không đúng mục đích tại các CTCP như hiện nay?

Tại một CTCP, cơ cấu quản trị hoạt động sẽ gồm: ĐHCĐ, HĐQT, Ban điều hành và Ban kiểm soát. Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận này đã được quy định rõ trong Luật Doanh nghiệp cũng như được cụ thể tại điều lệ mỗi DN, trong đó Ban kiểm soát với tư cách là yếu tố nòng cốt của hệ thống giám sát nội bộ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát hoạt động của HĐQT, Ban điều hành để đảm bảo sử dụng vốn đúng mục tiêu và vì lợi ích của cổ đông.

Việc sử dụng vốn sai mục đích, trái thẩm quyền, lợi dụng vốn cổ đông cho các mục đích cá nhân diễn ra ngày càng nhiều tại các DN cho thấy, hệ thống kiểm soát nội bộ không thực hiện đúng, đủ nhiệm vụ, quyền hạn của mình, hay nói cách khác là kiểm soát nội bộ bị vô hiệu hóa hoặc có vấn đề. Điều này có thể giải thích ở 3 khả năng: quy trình, quy chế hoạt động của Ban kiểm soát ban hành chưa đầy đủ; hoặc đã ban hành nhưng chưa được tuân thủ. Khả năng thứ ba là không có hệ thống kiểm soát nội bộ, hoặc có nhưng hoạt động không đúng chức năng, không đủ độc lập, dẫn tới việc có cũng như không.

Một trường hợp khác có thể giải thích cho tình trạng trên là việc câu kết các nhóm hoặc tập trung quá nhiều quyền lực trong điều hành công ty vào một người, một nhóm người. Thông lệ chung thì cần phải tách bạch người nắm vai trò chủ tịch HĐQT với tổng giám đốc. Tuy nhiên, ở Việt Nam, đôi khi 2 vị trí này do một người nắm giữ. Sự tập trung quyền lực quá lớn đôi khi gây ra những hệ lụy xấu trong công tác quản trị.

Ông từng nhắc đến việc sử dụng dịch vụ giám sát độc lập, ví dụ kiểm toán độc lập, ngân hàng giám sát hay tổ chức giám sát độc lập khác để giám sát việc sử dụng vốn tại DN. Trên thực tế, các DN có sử dụng dịch vụ kiểm toán độc lập, nhưng sai phạm vẫn xảy ra?

Nếu sử dụng kiểm toán độc lập để giám sát, chúng ta sẽ biết được chính xác Ban lãnh đạo DN có sử dụng vốn đúng mục đích hay không. Nhưng có 2 vấn đề phải quan tâm, đó là mức độ kịp thời và tính chuẩn xác trong chất lượng kiểm toán độc lập.

Kiểm toán độc lập là hoạt động mang tính hậu kiểm, chứ không có tính chất ngăn ngừa. Họ có thể cho biết việc sử dụng vốn tại DN đã diễn ra như thế nào nếu lãnh đạo DN cung cấp tài liệu trung thực, chuẩn xác. Khi lãnh đạo DN cố tình làm sai, thì kiểm toán cũng bó tay!

Thêm vào đó là vấn đề chất lượng của kiểm toán độc lập. Có một thực tế là, nhiều khi kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ quá lớn, khiến cho chất lượng của ý kiến kiểm toán không còn đáng tin cậy nữa.

Tôi cho rằng, dịch vụ giám sát độc lập trong nhiều trường hợp là cần thiết, trong đó mô hình của các quỹ đầu tư đi kèm với ngân hàng giám sát là đáng học tập. Về lý, họ hoạt động độc lập nên sẽ ít bị chi phối lợi ích các bên, nên hiệu quả hoạt động cao hơn. Với trường hợp các DN huy động vốn (hoặc vốn vay) khối lượng lớn từ một tổ chức, thì việc cho phép tổ chức đó được giám sát dòng tiền đã huy động có được sử dụng đúng mục đích không cũng là điều có thể xem xét. Điều này vừa giúp DN sử dụng nghiêm túc dòng tiền huy động, vừa tăng niềm tin cho người tài trợ vốn.

Việc giám sát có thể theo 2 hướng: giám sát sử dụng vốn thường xuyên trong hoạt động chung hoặc giám sát sử dụng vốn theo từng sự vụ. Khi DN đang gặp khó khăn về tài chính, DN có thể thuê ngân hàng hay tổ chức kiểm toán hoặc chuyên gia độc lập giám sát thường xuyên việc sử dụng vốn hàng ngày. Trường hợp ĐHCĐ phê duyệt kế hoạch tăng vốn hay sử dụng vốn cho dự án A, thì đi kèm với nó sẽ là chương trình hành động và kế hoạch sử dụng vốn A. Khi ấy, ĐHCĐ có thể yêu cầu phải có một tổ chức giám sát độc lập giám sát việc chi tiền thu được vào đúng dự án, mục đích kinh doanh đó.

Vậy theo ông, làm thế nào để tăng cường kiểm soát sử dụng vốn tại DN nói chung?

Tôi cho rằng, kiểm soát dòng tiền là vấn đề sống còn của DN. Sự sống còn của một DN về dài hạn phụ thuộc vào khả năng sinh lời của DN đó, nhưng trong ngắn hạn lại phụ thuộc nhiều vào khả năng kiểm soát dòng tiền. Trong đó, điều kiện quan trọng để kiểm soát vấn đề này là phải xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa kiểm soát nội bộ và giám sát độc lập bên ngoài.

Cổ đông trước hết phải tự ý thức được quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với DN, không thể phó thác số phận vốn góp của mình cho Ban lãnh đạo DN. Chính việc các cổ đông nhỏ lẻ lơ là sự giám sát mới dẫn đến nguy cơ cấu kết các nhóm cổ đông lớn, HĐQT, Ban điều hành. Tăng cường minh bạch từ các cổ đông sẽ làm tăng mức tuân thủ của lãnh đạo DN, hạn chế việc lãnh đạo DN làm liều, lợi dụng…

Thứ hai là việc tách bạch vai trò các khối quản trị như: HĐQT, Ban điều hành, Ban kiểm soát, đi kèm với việc xây dựng đầy đủ hệ thống, quy trình hoạt động, kiểm soát nội bộ… Không phải ngẫu nhiên mà các DN lớn bỏ ra rất nhiều tiền để xây dựng các hệ thống ISO để vận hành theo các nguyên tắc quản trị tốt nhất, bởi nó sẽ giúp hoạt động của DN hiệu quả hơn, tăng cường trách nhiệm cá nhân trong mỗi khâu của quy trình hoạt động.

Thứ ba là việc xây dựng cơ chế gắn trách nhiệm của cá nhân với hoạt động công ty, đi kèm cơ chế lương thưởng - đền bù. Việc này vừa khuyến khích hoạt động, sáng tạo cá nhân, vừa dễ quy trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Việc quy trách nhiệm cá nhân, đôi khi chỉ mang tính răn đe, nhưng không đảm bảo quyền lợi cho cổ đông, nếu lãnh đạo DN để xảy ra hậu quả lớn. Theo ông, cần phải làm gì để hạn chế rủi ro này?

Đúng là nếu cá nhân gây ra thiệt hại lên tới hàng trăm tỷ đồng, thì việc quy trách nhiệm cá nhân cũng khó bảo vệ quyền lợi cho cổ đông. Để phòng ngừa những trường hợp này, mua bảo hiểm trách nhiệm cho tổng giám đốc là một lựa chọn hợp lý. Tôi thấy nhiều DN đã chi khoản tiền lớn cho việc trên và cho rằng, đây là hành động đúng đắn. Việc mua bảo hiểm, không chỉ giúp cổ đông hạn chế thiệt hại nếu xảy ra, mà còn góp phần tăng cường công tác giám sát hoạt động của Ban lãnh đạo DN từ một bên thứ ba là tổ chức bảo hiểm.

Theo Bùi SưởngĐTCK

Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Sử dụng vốn bừa bãi, giám sát cách nào?

Sau vụ việc tự ý sử dụng vốn của lãnh đạo CTCP Đầu tư tổng hợp Hà Nội (Hanic - mã SHN), nhiều NĐT lo lắng cho số phận đồng vốn góp của họ.


Su dung von bua bai, giam sat cach nao?


Sau vu viec tu y su dung von cua lanh dao CTCP Dau tu tong hop Ha Noi (Hanic - ma SHN), nhieu NDT lo lang cho so phan dong von gop cua ho.


Vay lam sao de giam sat huong di cua dong tien tai DN? DTCK da co cuoc trao doi voi ong Pham Manh Thuong, Pho tong giam doc Cong ty Mua ban no - Bo Tai chinh (DATC), nguoi co nhieu kinh nghiem trong viec xu ly khung hoang tai chinh cua cac DN.

Cac NDT, nhat la NDT nho le dang rat quan tam den van de su dung von tai DN. Theo ong, dau la nguyen nhan dan den tinh trang su dung von khong dung muc dich tai cac CTCP nhu hien nay?

Tai mot CTCP, co cau quan tri hoat dong se gom: DHCD, HDQT, Ban dieu hanh va Ban kiem soat. Chuc nang, nhiem vu cua cac bo phan nay da duoc quy dinh ro trong Luat Doanh nghiep cung nhu duoc cu the tai dieu le moi DN, trong do Ban kiem soat voi tu cach la yeu to nong cot cua he thong giam sat noi bo co trach nhiem kiem tra, giam sat hoat dong cua HDQT, Ban dieu hanh de dam bao su dung von dung muc tieu va vi loi ich cua co dong.

Viec su dung von sai muc dich, trai tham quyen, loi dung von co dong cho cac muc dich ca nhan dien ra ngay cang nhieu tai cac DN cho thay, he thong kiem soat noi bo khong thuc hien dung, du nhiem vu, quyen han cua minh, hay noi cach khac la kiem soat noi bo bi vo hieu hoa hoac co van de. Dieu nay co the giai thich o 3 kha nang: quy trinh, quy che hoat dong cua Ban kiem soat ban hanh chua day du; hoac da ban hanh nhung chua duoc tuan thu. Kha nang thu ba la khong co he thong kiem soat noi bo, hoac co nhung hoat dong khong dung chuc nang, khong du doc lap, dan toi viec co cung nhu khong.

Mot truong hop khac co the giai thich cho tinh trang tren la viec cau ket cac nhom hoac tap trung qua nhieu quyen luc trong dieu hanh cong ty vao mot nguoi, mot nhom nguoi. Thong le chung thi can phai tach bach nguoi nam vai tro chu tich HDQT voi tong giam doc. Tuy nhien, o Viet Nam, doi khi 2 vi tri nay do mot nguoi nam giu. Su tap trung quyen luc qua lon doi khi gay ra nhung he luy xau trong cong tac quan tri.

Ong tung nhac den viec su dung dich vu giam sat doc lap, vi du kiem toan doc lap, ngan hang giam sat hay to chuc giam sat doc lap khac de giam sat viec su dung von tai DN. Tren thuc te, cac DN co su dung dich vu kiem toan doc lap, nhung sai pham van xay ra?

Neu su dung kiem toan doc lap de giam sat, chung ta se biet duoc chinh xac Ban lanh dao DN co su dung von dung muc dich hay khong. Nhung co 2 van de phai quan tam, do la muc do kip thoi va tinh chuan xac trong chat luong kiem toan doc lap.

Kiem toan doc lap la hoat dong mang tinh hau kiem, chu khong co tinh chat ngan ngua. Ho co the cho biet viec su dung von tai DN da dien ra nhu the nao neu lanh dao DN cung cap tai lieu trung thuc, chuan xac. Khi lanh dao DN co tinh lam sai, thi kiem toan cung bo tay!

Them vao do la van de chat luong cua kiem toan doc lap. Co mot thuc te la, nhieu khi kiem toan dua ra y kien ngoai tru qua lon, khien cho chat luong cua y kien kiem toan khong con dang tin cay nua.

Toi cho rang, dich vu giam sat doc lap trong nhieu truong hop la can thiet, trong do mo hinh cua cac quy dau tu di kem voi ngan hang giam sat la dang hoc tap. Ve ly, ho hoat dong doc lap nen se it bi chi phoi loi ich cac ben, nen hieu qua hoat dong cao hon. Voi truong hop cac DN huy dong von (hoac von vay) khoi luong lon tu mot to chuc, thi viec cho phep to chuc do duoc giam sat dong tien da huy dong co duoc su dung dung muc dich khong cung la dieu co the xem xet. Dieu nay vua giup DN su dung nghiem tuc dong tien huy dong, vua tang niem tin cho nguoi tai tro von.

Viec giam sat co the theo 2 huong: giam sat su dung von thuong xuyen trong hoat dong chung hoac giam sat su dung von theo tung su vu. Khi DN dang gap kho khan ve tai chinh, DN co the thue ngan hang hay to chuc kiem toan hoac chuyen gia doc lap giam sat thuong xuyen viec su dung von hang ngay. Truong hop DHCD phe duyet ke hoach tang von hay su dung von cho du an A, thi di kem voi no se la chuong trinh hanh dong va ke hoach su dung von A. Khi ay, DHCD co the yeu cau phai co mot to chuc giam sat doc lap giam sat viec chi tien thu duoc vao dung du an, muc dich kinh doanh do.

Vay theo ong, lam the nao de tang cuong kiem soat su dung von tai DN noi chung?

Toi cho rang, kiem soat dong tien la van de song con cua DN. Su song con cua mot DN ve dai han phu thuoc vao kha nang sinh loi cua DN do, nhung trong ngan han lai phu thuoc nhieu vao kha nang kiem soat dong tien. Trong do, dieu kien quan trong de kiem soat van de nay la phai xay dung moi lien ket chat che giua kiem soat noi bo va giam sat doc lap ben ngoai.

Co dong truoc het phai tu y thuc duoc quyen loi va nghia vu cua minh doi voi DN, khong the pho thac so phan von gop cua minh cho Ban lanh dao DN. Chinh viec cac co dong nho le lo la su giam sat moi dan den nguy co cau ket cac nhom co dong lon, HDQT, Ban dieu hanh. Tang cuong minh bach tu cac co dong se lam tang muc tuan thu cua lanh dao DN, han che viec lanh dao DN lam lieu, loi dung…

Thu hai la viec tach bach vai tro cac khoi quan tri nhu: HDQT, Ban dieu hanh, Ban kiem soat, di kem voi viec xay dung day du he thong, quy trinh hoat dong, kiem soat noi bo… Khong phai ngau nhien ma cac DN lon bo ra rat nhieu tien de xay dung cac he thong ISO de van hanh theo cac nguyen tac quan tri tot nhat, boi no se giup hoat dong cua DN hieu qua hon, tang cuong trach nhiem ca nhan trong moi khau cua quy trinh hoat dong.

Thu ba la viec xay dung co che gan trach nhiem cua ca nhan voi hoat dong cong ty, di kem co che luong thuong - den bu. Viec nay vua khuyen khich hoat dong, sang tao ca nhan, vua de quy trach nhiem khi xay ra su co.

Viec quy trach nhiem ca nhan, doi khi chi mang tinh ran de, nhung khong dam bao quyen loi cho co dong, neu lanh dao DN de xay ra hau qua lon. Theo ong, can phai lam gi de han che rui ro nay?

Dung la neu ca nhan gay ra thiet hai len toi hang tram ty dong, thi viec quy trach nhiem ca nhan cung kho bao ve quyen loi cho co dong. De phong ngua nhung truong hop nay, mua bao hiem trach nhiem cho tong giam doc la mot lua chon hop ly. Toi thay nhieu DN da chi khoan tien lon cho viec tren va cho rang, day la hanh dong dung dan. Viec mua bao hiem, khong chi giup co dong han che thiet hai neu xay ra, ma con gop phan tang cuong cong tac giam sat hoat dong cua Ban lanh dao DN tu mot ben thu ba la to chuc bao hiem.

Theo Bui SuongDTCK

RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

SẢN PHẨM PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

THÔNG TIN ĐA DẠNG

Chi tiết từng loại hàng

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN KINH TẾ

Các tin cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Cần Mua Bán ? www.canmuaban.net Hà Nội, Việt Nam 75 Đinh Tiên Hoàng VN-HN 10000 VN ‎0900000000